Theo dữ liệu mới đây từ công ty nghiên cứu thị trường Euromonitor International, thị phần toàn cầu của Nike đã giảm 3 điểm phần trăm trong năm ngoái, về còn gần 23%, đánh dấu năm đi xuống thứ ba liên tiếp.

Ngược lại, thị phần của “kỳ phùng địch thủ” Adidas tăng lên 12,2% năm ngoái, từ mức 11,7% hồi 2024. Tuần trước, hãng đồ thể thao này tiếp tục giáng đòn mạnh trong cuộc đua đổi mới sản phẩm khi một vận động viên mang giày siêu nhẹ phá mốc marathon dưới 2 giờ.

Diễn biến cho thấy chiến lược phục hồi mang tên “Chiến thắng ngay” (Win Now) của CEO Elliott Hill vẫn chưa mang lại kết quả sau 18 tháng triển khai. Trên thị trường chứng khoán, giới đầu tư ngày càng hoài nghi, phản ánh qua tình hình bán khống cổ phiếu tăng vọt.

Theo dữ liệu từ S&P Global Market Intelligence đến ngày 1/5, khoảng 4,67% lượng cổ phiếu lưu hành của Nike được cho vay – một chỉ báo cho hoạt động bán khống. Con số này cao gấp hơn 11 lần so với mức 0,41% khi ông Elliott Hill tiếp quản ghế CEO Nike và triển khai nỗ lực vực dậy công ty. Tỷ lệ này cũng vượt xa các đối thủ nhỏ hơn, như 1,68% với cổ phiếu On Running hay 0,52% của Deckers Outdoor.

Khi được bổ nhiệm vào vị trí CEO hồi tháng 10/2024, ông Hill vạch ra kế hoạch “Win Now”, hứa khôi phục lại vị thế thống trị của Nike. Tính đến tháng 4, biên lợi nhuận hoạt động của hãng tiếp tục giảm, ông thừa nhận rằng quá trình đang mất nhiều thời gian hơn dự kiến.

Nhà đầu tư tỏ ra thất vọng. Hôm 5/5, cổ phiếu Nike đóng cửa ở mức 43,06 USD, thấp nhất kể từ năm 2014. Từ đầu năm đến nay, mã này giảm gần 32%, khiến vốn hóa Nike còn gần 64 tỷ USD. “Chúng tôi đã nói về những vấn đề này từ khi Hill nhậm chức, nên đáng lẽ phải có tiến triển rõ ràng hơn”, nhà phân tích David Swartz của Morningstar nhận định.

Người phát ngôn Nike cho biết CEO Elliott Hill chủ yếu dành những tháng đầu tiên để “chẩn bệnh” và chỉ bắt đầu triển khai chiến lược thể thao cốt lõi mới vào cuối năm ngoái. “Đó mới là mốc thời gian phù hợp để đánh giá tiến độ, không phải chỉ trong 18 tháng”, người này nói.

Để vực dậy Nike, ông Hill đã tái cấu trúc đội ngũ lãnh đạo và tinh gọn nhân sự. Hồi tháng 1, công ty công bố cắt giảm 775 việc làm, chủ yếu tại các trung tâm phân phối ở Mỹ, do đẩy nhanh việc ứng dụng tự động hóa. Tháng trước, thêm 1.400 nhân viên, tập trung ở bộ phận công nghệ, được cho thôi việc.

Giám đốc vận hành (COO) Venkatesh Alagirisamy nói đây là “quyết định rất khó khăn” nhưng thuộc một phần trong “Win Now”, nhằm tái cấu trúc đội ngũ công nghệ, đóng cửa các trung tâm công nghệ tại Trung Quốc, Atlanta (Mỹ) và Poland (Ba Lan).

“Đây là những bước đi có chủ đích nhằm xây dựng một tổ chức công nghệ tinh gọn, nhanh và kết nối hơn, đủ năng lực phục vụ người tiêu dùng, vận động viên và hoạt động kinh doanh”, COO Alagirisamy nhấn mạnh.

Ban lãnh đạo Nike đồng thời tăng chi tiêu tiếp thị và cam kết sử dụng các chương trình giảm giá có mục tiêu để xử lý tồn kho. Tuy nhiên, lợi nhuận phục hồi chậm. Theo công ty phân tích bán lẻ M Science, dù số lượng sản phẩm được giảm giá trên website Nike ít hơn so với cuối năm 2024, mức hạ trung bình lại sâu hơn, tiếp tục gây áp lực lên biên lợi nhuận. Khoảng 37% sản phẩm được giảm giá vào cuối tháng 2, thời điểm gần nhất có dữ liệu.

Theo số liệu của hãng, tồn kho chiếm hơn 16% doanh thu quý gần nhất, tức gần như không đổi so với thời điểm ông Hill tiếp quản. Nike cho biết đang loại bỏ hàng lỗi thời tại các nhà bán lẻ thông qua “kết hợp giảm giá và trả hàng”, điều có thể làm sai lệch dữ liệu về khuyến mãi.

Hàng tồn kho tích tụ khi nhu cầu với các dòng giày kinh điển của Nike gồm Dunk hay Air Jordan hạ nhiệt do chịu cạnh tranh gia tăng từ các thương hiệu mới như On và Deckers. Trong khi đó, công ty vẫn chậm đổi mới.

Năm ngoái, hãng ra mắt mẫu giày chạy Nike Vomero 18, đạt doanh thu 100 triệu USD trong ba tháng. Nhưng với một công ty từng nổi tiếng nhờ liên tục có sản phẩm “hit”, những thành công đơn lẻ chưa đủ để trấn an nhà đầu tư.

Trong nỗ lực gần nhất, hãng tung ra các phiên bản mới của giày chạy bộ Alphafly phủ carbon và mở rộng phạm vi phân phối Nike Mind, loại giày được quảng bá là có thể kích hoạt các vùng cảm giác của não bộ.

“Họ là tay mạnh nhất trên thị trường nên đáng ra họ có thể đánh bại các đối thủ khác một cách mạnh mẽ”, Sarah Henry, nhà quản lý danh mục đầu tư tại Logan Capital Management, bình luận. Bà cho hay đang trì hoãn mua cổ phiếu Nike.

Các CEO ngành tiêu dùng và bán lẻ gần đây chịu áp lực lớn với “thời gian thử thách” ngày càng ngắn. Với biên lợi nhuận hoạt động mỏng – dưới 6% trong quý vừa qua, những sai lầm về giá và tồn kho có thể nhanh chóng ảnh hưởng đến lợi nhuận, khiến lãnh đạo dễ chịu sức ép từ cổ đông.

Dù sốt ruột, nhiều nhà đầu tư vẫn ủng hộ CEO Elliott Hill. “Những gì ông ấy có thể kiểm soát đang đi đúng hướng”, ông Simon Jaeger, chuyên gia từ Flossbach von Storch, nhận xét. Theo ông, tình hình của Nike chậm tiến triển phần nào do yếu tố bên ngoài như thuế quan và chi phí năng lượng tăng.

Simon Jaeger chỉ ra điểm sáng của hãng đồ thể thao như tăng trưởng doanh số hai chữ số trong mảng chạy bộ và bóng đá tại Bắc Mỹ trong quý gần nhất. Nhưng ông lưu ý đà cải thiện cần mở rộng sang các mảng khác trong năm nay, nếu không giới đầu tư “sẽ không hài lòng”.